Steeds meer gemeenten bieden gratis peuteropvang aan in 2026

Steeds meer gemeenten bieden gratis peuteropvang aan

In 2026 breiden steeds meer Nederlandse gemeenten hun aanbod van gratis of gesubsidieerde peuteropvang uit. Voor gezinnen die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag — bijvoorbeeld omdat een van de ouders niet werkt — biedt de gemeente vaak een vangnet. Het doel: ieder kind een goede start geven, ongeacht de financiële situatie van het gezin.

Hoe werkt gemeentelijke peuteropvang?

Peuteropvang is bedoeld voor kinderen van 2 tot 4 jaar. In tegenstelling tot reguliere kinderopvang, waarvoor ouders kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst aanvragen, regelen gemeenten de peuteropvang zelf. Gemeenten stellen subsidies beschikbaar aan kinderopvangorganisaties die peuteropvang aanbieden. De ouderbijdrage wordt bepaald op basis van inkomen, en voor de laagste inkomens is de opvang volledig gratis.

In de meeste gemeenten gaat het om 16 uur opvang per week, verdeeld over twee of vier dagdelen. Kinderen met een risico op een taalachterstand krijgen daarbovenop vaak voorschoolse educatie (VE) aangeboden.

Welke gemeenten lopen voorop?

Verschillende gemeenten hebben hun peuteropvangbeleid in 2026 verruimd:

• Den Haag biedt in meerdere wijken gratis peuteropvang aan voor 16 uur per week, ongeacht het inkomen van ouders
• Tilburg geeft gezinnen met een gezamenlijk inkomen tot circa 33.000 euro gratis toegang tot peuteropvang
• Utrecht heeft in achterstandswijken zoals Overvecht gratis voorschoolse educatie ingevoerd voor alle peuters
• Apeldoorn biedt een subsidieregeling waarmee ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag toch peuteropvang kunnen betalen

De VNG heeft voor 2026 een vernieuwde adviestabel ouderbijdrage gepubliceerd die gemeenten als leidraad kunnen gebruiken.

Waarom is dit belangrijk?

Onderzoek toont aan dat kinderen die peuteropvang of voorschoolse educatie volgen, beter voorbereid zijn op de basisschool. Dat geldt met name voor kinderen uit gezinnen waar minder Nederlands wordt gesproken of waar het inkomen laag is. Door peuteropvang toegankelijk te maken voor alle gezinnen, willen gemeenten kansengelijkheid bevorderen.

Bovendien sluit de gemeentelijke aanpak aan op de bredere ambitie van het kabinet om kinderopvang vanaf 2029 bijna gratis te maken voor werkende ouders. Tot die tijd blijft de gemeentelijke peuteropvang een belangrijk vangnet voor gezinnen die buiten het toeslagstelsel vallen.

Hoe vind je peuteropvang in jouw gemeente?

Ouders die willen weten of hun gemeente gratis of gesubsidieerde peuteropvang aanbiedt, kunnen het beste contact opnemen met hun gemeente of kijken op de gemeentelijke website. Ook het consultatiebureau kan doorverwijzen naar peuteropvanglocaties in de buurt. Let op: de voorwaarden en beschikbaarheid verschillen sterk per gemeente.