RIVM publiceert herziene hygiënerichtlijn voor de kinderopvang

Het RIVM heeft een volledig herziene hygiënerichtlijn voor de kinderopvang gepubliceerd. De nieuwe richtlijn vervangt de eerdere versie en geldt voor kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang. Gastouderopvang valt niet onder deze richtlijn.

Waarom een herziening?

De vorige hygiënerichtlijn was aan vervanging toe. Nieuwe inzichten over infectiepreventie, ervaringen uit de coronapandemie en veranderde praktijken in de sector maakten een actualisatie noodzakelijk. Het RIVM heeft de richtlijn in samenwerking met GGD'en en de Brancheorganisatie Kinderopvang opgesteld.

Belangrijkste wijzigingen

De herziene richtlijn bevat een aantal opvallende aanpassingen:

Handen wassen boven desinfecteren — Het RIVM benadrukt dat handen wassen met water en zeep de voorkeur heeft boven het gebruik van handdesinfectiemiddelen. Desinfectie is alleen nodig in specifieke situaties, bijvoorbeeld bij een uitbraak van een maag-darminfectie. Dit is een duidelijke koerswijziging: tijdens de coronaperiode werden desinfectiemiddelen op veel locaties standaard ingezet. Nagelverzorging wordt streefnorm — Het niet dragen van nagelversieringen zoals gellak of kunstnagels is niet langer een harde norm, maar een streefnorm voor de branche. Het RIVM erkent dat hierover discussie bestond en laat de invulling deels aan organisaties zelf. Schoonmaakschema's en instructiekaarten — De richtlijn bevat vernieuwde voorbeeldschema's voor dagelijkse, wekelijkse en periodieke schoonmaak. Ook zijn er kant-en-klare instructiekaarten beschikbaar, bijvoorbeeld voor het correct wassen van handen en het reinigen van verschoontafels. Normenlijst voor GGD-inspecties — Bij de richtlijn hoort een bijgewerkte normenlijst die GGD-inspecteurs gebruiken tijdens toezichtbezoeken. Kinderopvanglocaties kunnen deze lijst gebruiken als zelfevaluatie-instrument.

Wat betekent dit voor jouw locatie?

De GGD toetst tijdens reguliere inspecties of locaties werken conform de hygiënerichtlijn. Hoewel de richtlijn zelf geen wettelijke status heeft, beschouwt de GGD de normen als maatstaf voor verantwoorde hygiëne. Locaties die structureel afwijken van de richtlijn lopen het risico op een handhavingsmaatregel.

De Brancheorganisatie Kinderopvang adviseert organisaties om de volgende stappen te zetten:

1. Download de nieuwe richtlijn via de website van het RIVM en vergelijk deze met het huidige hygiëneprotocol van de locatie 2. Bespreek de wijzigingen in het team — plan een kort overleg om medewerkers te informeren over de nieuwe accenten, met name rondom handenwassen versus desinfecteren 3. Werk het schoonmaakschema bij — gebruik de voorbeeldschema's uit de richtlijn als basis 4. Hang de instructiekaarten op — plaats de kaarten bij wastafels, verschoonruimtes en de keuken 5. Informeer de oudercommissie — de oudercommissie heeft adviesrecht over het gezondheidsbeleid

Gastouderopvang

De herziene richtlijn geldt niet voor gastouderopvang. Voor gastouders bestaan aparte hygiëneadviezen via het RIVM. Gastouderbureaus kunnen de richtlijn wel als inspiratiebron gebruiken voor hun eigen protocollen.

Waar vind je de richtlijn?

De volledige richtlijn, de normenlijst en de instructiekaarten zijn gratis beschikbaar op de website van het RIVM. Ook Gezonde Kinderopvang biedt aanvullende informatie over hygiëne in de dagopvang en bso.

Bronnen:

RIVM publiceert herziene hygiënerichtlijn voor de kinderopvang