LKK-rapport 2024: emotionele kwaliteit kinderopvang hoog, educatieve kwaliteit blijft achter

LKK-rapport 2024: emotionele kwaliteit kinderopvang hoog, maar educatief achterblijvend

Het meest recente rapport van de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang (LKK2024) schetst een gemengd beeld van de kwaliteit in de Nederlandse kinderopvang. Hoewel de emotionele kwaliteit nog steeds goed scoort — ook in internationaal perspectief — blijft de educatieve kwaliteit achter, vooral in de buitenschoolse opvang (BSO).

Wat is de LKK?

De Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang is een grootschalig onderzoek dat jaarlijks wordt uitgevoerd door een consortium van de Universiteit Utrecht, de Hogeschool van Amsterdam en onderzoeksinstituut Sardes. Het onderzoek wordt gefinancierd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Met wetenschappelijk gevalideerde observatie-instrumenten, vragenlijsten en videomateriaal brengen de onderzoekers de kwaliteit in kaart.

De belangrijkste bevindingen

Uit het LKK2024-rapport komen enkele opvallende conclusies:

• Emotionele kwaliteit blijft hoog: Pedagogisch medewerkers bieden over het algemeen een warm en veilig klimaat. Kinderen voelen zich gezien en gehoord op de groep.
• Educatieve kwaliteit achterblijvend: De aandacht voor taal, rekenen en creatieve activiteiten is minder sterk ontwikkeld. Dit geldt met name voor de BSO, waar een gevarieerd activiteitenaanbod en aandacht voor groepsvorming laag scoren.
• Omgevingskwaliteit herstelt zich: Na de coronaperiode verbetert de fysieke omgeving op veel locaties, maar diversiteit en inclusie blijven onderbelicht.
• Werkbeleving daalt in de BSO: Medewerkers in de buitenschoolse opvang ervaren meer werkdruk, terwijl de werkbeleving in de dagopvang juist licht verbetert.
• Gastouders scoren goed: De kwaliteit bij gastouders is over het algemeen goed, hoewel de respons op het onderzoek laag blijft.

Signalen van een mogelijke kentering

Sinds de eerste meting in 2017 liet de LKK een gestage stijging van de kwaliteit zien. Het rapport van 2024 toont echter signalen van een mogelijke kentering. De onderzoekers wijzen op de aanhoudende personeelstekorten en hoge werkdruk als mogelijke oorzaken. Wanneer groepen regelmatig met wisselende medewerkers of invalkrachten werken, kan dat de pedagogische kwaliteit onder druk zetten.

Vervolg: metingen tot 2029

De kwaliteitsmetingen worden voortgezet tot ten minste 2029, met een mogelijke verlenging van twee jaar. Het veldwerk voor LKK2025 is afgelopen september afgerond; de resultaten worden later dit jaar verwacht. Daarmee houdt de overheid vinger aan de pols, zeker nu de stelselherziening van de kinderopvang is uitgesteld.

Wat betekent dit voor ouders?

Voor ouders is het rapport een bevestiging dat hun kinderen in Nederland over het algemeen in goede handen zijn als het gaat om emotionele veiligheid. Tegelijkertijd is het goed om bij de keuze voor een opvanglocatie te letten op het activiteitenaanbod, de stabiliteit van het team en of de locatie investeert in educatieve activiteiten. Vraag gerust bij de rondleiding naar het pedagogisch beleid en hoe de locatie omgaat met werkdruk en personeelswisselingen.