Meldplicht ernstige incidenten in de kinderopvang: wat verandert er?

Meldplicht ernstige incidenten in de kinderopvang

De rijksoverheid heeft een wetswijziging voorbereid die kinderopvangorganisaties verplicht om ernstige veiligheidsincidenten te melden bij de toezichthouder. Het gaat om een aanpassing van de Wet kinderopvang die naar verwachting in 2026 ingaat. VeiligheidNL waarschuwde eerder al dat het aantal incidenten in de kinderopvang toeneemt.

Wat houdt de meldplicht in?

Het wetsvoorstel regelt dat kindercentra en gastouders een ernstig incident waarbij een kind betrokken is, zo snel mogelijk moeten doorgeven aan de GGD als toezichthouder. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarin een kind moet worden opgenomen in het ziekenhuis of, in het ergste geval, is overleden als gevolg van een ongeluk op de opvanglocatie.

Tot nu toe meldde een deel van de kinderopvangorganisaties ernstige incidenten al vrijwillig, maar dit gebeurde niet overal en niet altijd consequent. De nieuwe wet moet daar verandering in brengen.

Waarom is deze meldplicht nodig?

VeiligheidNL signaleerde een zorgwekkende toename van het aantal incidenten in de kinderopvang. De organisatie noemt voorbeelden van kinderen die uit bedjes vallen doordat die niet goed zijn afgesloten, tot kinderen die weglopen en onbegeleid op straat belanden. Het personeelstekort in de sector speelt hierbij een rol, hoewel VeiligheidNL benadrukt dat alleen een goed veiligheids- en gezondheidsbeleid op papier niet voldoende is.

Door de meldplicht kan de GGD-toezichthouder eerder op de hoogte raken van problemen en sneller besluiten om een locatie te bezoeken voor onderzoek. Daarnaast krijgen de toezichthouder en het ministerie een beter beeld van het totale aantal ernstige incidenten en hun oorzaken. Dat maakt gerichter beleid mogelijk.

Wat betekent dit voor kinderopvanglocaties?

Kinderdagverblijven, buitenschoolse opvanglocaties en gastouderbureaus moeten zich voorbereiden op de nieuwe meldplicht. Concreet betekent dit:

• Interne procedures aanpassen zodat incidenten snel en juist worden geregistreerd
• Medewerkers trainen in het herkennen van wat een meldplichtig incident is
• Contact met de GGD inrichten zodat meldingen zonder vertraging kunnen plaatsvinden

VeiligheidNL adviseert kinderopvangorganisaties om veiligheid als vast agendapunt op te nemen bij teamoverleggen. Medewerkers moeten risico's en incidenten met elkaar bespreken en van elkaars ervaringen leren.

Wat betekent dit voor ouders?

Voor ouders biedt de meldplicht meer transparantie en zekerheid. Doordat de toezichthouder beter zicht krijgt op incidenten, kan er sneller worden ingegrepen als de veiligheid op een locatie niet op orde is. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft het wetsvoorstel getoetst en aangegeven dat de verwerking van persoonsgegevens bij meldingen proportioneel is.

Ouders die twijfels hebben over de veiligheid bij hun kinderopvanglocatie kunnen terecht bij het Klachtenloket Kinderopvang voor advies en ondersteuning.