NVWA rondt speelzandonderzoek af: vijf producten uit de handel, risicobeoordeling volgt

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft op 13 maart 2026 de resultaten gepubliceerd van het grootschalige onderzoek naar asbest in speelzand. Van de 99 onderzochte producten voldoet het merendeel aan de wettelijke norm, maar vijf producten bevatten te veel asbest en zijn per direct uit de handel genomen.

Resultaten van het onderzoek

In 65 van de 99 onderzochte speelzandproducten is geen asbest aangetroffen. In 29 producten werd een zeer kleine hoeveelheid gevonden, variërend van 0,000005 tot 0,01 procent. Dat ligt ruim onder de wettelijke limiet van 0,1 procent. Bij vijf producten lag het asbestgehalte echter boven de norm, met waarden tussen 0,15 en 0,42 procent. De NVWA heeft de betrokken bedrijven opgedragen deze producten niet meer te verkopen en een publiekswaarschuwing uit te geven.

Nog tien producten in onderzoek

Op het moment van publicatie worden nog circa tien producten onderzocht. De resultaten daarvan volgen zo snel mogelijk. Kinderopvangorganisaties en ouders wordt geadviseerd om speelzand waarvan de herkomst of samenstelling niet volledig zeker is voorlopig niet te gebruiken, totdat alle uitslagen bekend zijn.

RIVM werkt aan risicobeoordeling

Een belangrijke vraag die nog beantwoord moet worden: vormt speelzand met een kleine hoeveelheid asbest — ook onder de wettelijke limiet — een gezondheidsrisico voor kinderen? De NVWA en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) werken samen aan een risicobeoordeling. Naar verwachting zijn de uitkomsten binnen enkele weken beschikbaar.

Wat het type asbest is

Het aangetroffen asbest betreft tremoliet, een niet-gebonden vorm van asbest. Bij inademing kan dit type vezels gezondheidsrisico's opleveren. Vooral jonge kinderen die met speelzand spelen en het zand opwerpen of erdoorheen blazen, lopen mogelijk risico op blootstelling.

Advies voor kinderopvanglocaties

De Brancheorganisatie Kinderopvang adviseert haar leden om alle speelzand binnen waarvan de herkomst niet volledig bekend is voorlopig niet te gebruiken. Dit geldt met name voor mineraal los speelzand dat in zandtafels of bij creatieve activiteiten wordt ingezet. Zandbakken op het buitenterrein die gevuld zijn met gecertificeerd ophoogzand vallen niet onder deze waarschuwing.

Kinderopvangorganisaties die speelzand in huis hebben dat mogelijk besmet is, kunnen het zand natmaken, bij elkaar vegen en dubbelgevouwen in luchtdichte plastic zakken aanbieden bij de lokale milieustraat.