Schermtijd op de kinderopvang: nieuwe richtlijnen en wat dit betekent voor jouw kind

Kabinet: zo min mogelijk schermtijd voor jonge kinderen

De discussie over schermtijd bij jonge kinderen is actueler dan ooit. Het kabinet heeft op basis van een brandbrief van meer dan honderd artsen, pedagogen en wetenschappers nieuwe richtlijnen opgesteld: kinderen onder de 2 jaar zouden helemaal geen schermtijd moeten hebben, en voor peuters en kleuters geldt een streng maximum. Wat betekent dit voor de kinderopvang?

De richtlijnen per leeftijd

De huidige aanbevelingen van het Nederlands Jeugdinstituut en het kabinet zijn helder:

• 0 tot 2 jaar: bij voorkeur geen schermtijd. Baby's en jonge dreumesen hebben direct contact met mensen en de echte wereld nodig voor een gezonde ontwikkeling.
• 2 tot 4 jaar (peuters): maximaal 5 tot 10 minuten per keer, met een bovengrens van 30 minuten per dag.
• 4 tot 6 jaar (kleuters): maximaal 10 tot 15 minuten per keer, met een bovengrens van 1 uur per dag.

Deze richtlijnen gelden voor alle schermtijd samen: televisie, tablet, telefoon en interactief speelgoed met een beeldscherm.

Wat doen kinderdagverblijven in de praktijk?

De meeste kinderdagverblijven in Nederland zijn al terughoudend met schermgebruik. Op de babygroep en peutergroep wordt vrijwel nooit een tablet of televisie ingezet. Bij BSO-locaties voor oudere kinderen komt het vaker voor dat er een film wordt gedraaid op een regenachtige dag of dat kinderen op een tablet mogen spelen.

Steeds meer kinderopvangorganisaties stellen een expliciet schermtijdbeleid op. Daarin staat beschreven wanneer en hoe lang schermen worden gebruikt, en met welk doel. Denk aan een kort filmpje als onderdeel van een thema-activiteit, of een interactief lied op het digibord tijdens de kring.

Waarom is beperking belangrijk?

De brandbrief van artsen en wetenschappers benadrukt meerdere risico's van te veel schermtijd bij jonge kinderen:

• Taalachterstanden: tijd achter een scherm gaat ten koste van directe taalinteractie met volwassenen en andere kinderen.
• Minder bewegen: schermtijd vervangt fysiek spel, terwijl jonge kinderen dagelijks minimaal drie uur actief moeten zijn.
• Slaapproblemen: blauw licht van schermen kan het slaapritme verstoren, vooral als er vlak voor bedtijd wordt gekeken.
• Concentratieproblemen: snelle beeldwisselingen in video's en games kunnen de aandachtspanne van jonge kinderen negatief beïnvloeden.

Zweden loopt voorop

Nederland is niet het enige land dat de teugels aantrekt. Zweden heeft recent een officiële richtlijn uitgebracht die schermtijd voor kinderen onder de 2 jaar volledig afraadt. Voor kinderen van 2 tot 5 jaar adviseert Zweden maximaal een uur per dag. De Nederlandse richtlijnen sluiten hier grotendeels bij aan.

Wat kun je als ouder doen?

1. Vraag naar het schermtijdbeleid: informeer bij je kinderopvang of er een vastgelegd beleid is over het gebruik van beeldschermen. 2. Maak afspraken voor thuis: de richtlijnen gelden niet alleen voor de opvang. Beperk ook thuis de schermtijd en bied alternatieven zoals voorlezen, buitenspelen of knutselen. 3. Kijk samen: als je kind wel naar een scherm kijkt, doe dit dan samen. Praat over wat je ziet en maak er een interactief moment van. 4. Wees een voorbeeld: jonge kinderen kopiëren het gedrag van hun ouders. Leg je eigen telefoon vaker weg in het bijzijn van je kind.

Rol van de oudercommissie

Als ouder kun je via de oudercommissie het onderwerp schermtijd bespreekbaar maken. De oudercommissie heeft adviesrecht over het pedagogisch beleid, waar het schermtijdbeleid onder valt. Vraag om een duidelijk beleidsstuk en bespreek of de huidige aanpak in lijn is met de landelijke richtlijnen.